Agust Flygenring - semsagt.net

Economist

Á morgun fæ ég vonandi nýjasta tölublað The Economist, þ.e.a.s. ef póstþjónustan stendur sig. Ég hef beðið eftir þessu tölublaði í nokkrar vikur, þar sem sérstök úttekt er á málefnum innflytjenda í blaðinu (sem verður að teljast eitt af mínum helstu "áhugamálum").
Hvað um það, síðasta tölublað var yfir meðallagi, bara töluvert djúsí.

Áhugaverð special report um Mið-Evrópu (því miður læst öðrum en áskrifendum á netinu). Þar ekki annað hægt að skilja en að framtíðin sé bara nokkuð björt fyrir Mið-Evrópulöndin sem eru á leiðinni inn í ESB (og við köllum oft Austur-Evrópu). Þarna er athyglinni beint að Tékklandi, Slóvakíu, Ungverjalandi og Póllandi. Löndin eru ekki gallalaus, en lokaorð greinarinnar eru

On the other hand, the admission of these new countries may not be as costly as some in Paris or Berlin fear. After all, Central Europe was never as backward as the cold war and its after-effects made it seem. Though ravaged by the second world war and what followed, the region also has a history of democracy, high culture and relative prosperity. Proper reintegration with the rest of Europe, painful though it may be, is long overdue.

Auknum réttindum Kúrda í Tyrklandi er fagnað (læst grein) og sagt frá hálfgerðu uppgjöri sem Spánverjar eru komnir í við Franco-tímann.

Svo er það lítil grein, sem mér finnst nokkuð athyglisverð (en er því miður læst) um veikindadaga í Svíþjóð. Svíar virðast vera heilsulausasta þjóð Evrópu. Þar er að meðaltali 10% starfsmanna heima í veikindafríi á degi hverjum. Hverju er um að kenna? Jú, auðvitað fáránlegu "velferðarkerfi" sem ýtir undir það að fólk taki sér veikindafrí þegar það er í raun og veru ekki veikt. Í nýlegri könnun kom í ljós að 62% starfsmanna finnst í lagi að taka sér veikindafrí án þess að þurfa þess raunverulega. Stjórnvöld eru ekki sammála og hafa skipað mann sérstaklega til að díla við þetta.

Óvíst er að ástandið í Kenýa eigi eftir að batna nokkuð, þó Moi sé farinn frá völdum. Eitt dæmi af svo alltof mörgum um skelfilega lélega stjórn í Afríku.

Ekki eru öll samskipti Bandaríkjamanna og Araba slæm. Í grein um bandaríska háskóla í Mið-Austurlöndum segir hvernig þeir hafa lifað í gegnum súrt og sætt. Frægastir eru náttúrulega AUC og AUB en nýir háskólar hafa verið opnaðir að amerískri fyrirmynd á síðustu árum.

Lexington veltir fyrir sér hvað sé eiginlega að í Kaliforníu, þar sem demókratar eru með óvinnandi forskot, þrátt fyrir að ríkisstjórinn Gray Davis hafi ekki gert neitt af viti.
Annars snúast aðrar USA-greinar í blaðinu um kosningarnar vestan hafs. Ég hreinlega nenni ekki að setja mig inn í þær, enda snúast þær aðallega um hversu mörg atkvæði Bush og félagar ná að kaupa á kostnað skattgreiðenda, hvort sem það eru auknir landbúnaðarstyrkir eða stáltollar.

Kosningar í Ekvador eru á næsta leyti. Þar stendur valið á milli Hugo Chavez og Silvio Berlusconi, einsog Economist orðar það. Vinstrisinnaði colonelinn Gutierrez og bananakóngurinn Noboa keppa um forsetaembættið. Baráttan gæti orðið hörð en hvorugur virðist samt vera líklegur til að koma Ekvador út úr þeim hremmingum sem landið er í. Síðustu tveir forsetar entust þar að auki einungis 18 mánuði af þeim fjórum árum sem kjörtímabilið er. Annars finnst mér merkilegt að hafa bara séð nokkuð hlutlausa umfjöllum um Gutierrez á Múrnum.

Tölvunördar hafa örugglega áhuga á umfjöllun um digital security upp á margar, margar blaðsíður - en ég nenni ekki að lesa hana.

Kjarnorkuvopnaáætlun N-Kóreumanna var náttúrulega ein aðalfréttin fyrir rúmri viku síðan, þannig það mál fékk umtalsverða umfjöllun og auk þess leiðara (læst). Skiljanlega, m.v. það sem á undan er gengið, eru Japanir ekkert hrifnir af nágrönnum sínum í norðri.

Lítil en athyglisverð grein (læst) fjallaði um nýleg lög í Tamil Nadu á Indlandi. Þar hafa trúskipti sem eru annaðhvort "þvinguð" eða "vegna múta" verið bönnuð með lögum. Margir hinna séttlausu hafa tekið kristna trú eða íslam og vill ríkisstjórinn í leiðinni styrkja stöðu sína innan Bharatiya Janata flokksins. Tamil Nadu nær yfir mestan syðsta hluta Indlandsskagans.

Nú er að verða ár síðan Talibanar voru hraktir frá völdum í Afganistan. Ekki er þó allt í sóma í landinu. Ég stend líka alveg á kenningu minni um árin þrjú. Ég skal trúa því að það geti ríkt friður og jákvæð þróun átt sér stað þegar þrjú ár eru liðin án stóráfalla.

Kína heldur áfram á sinni þróunarbraut í átt að semi-kapítalísku einræðisríki. Nú aftur á móti eru menn í Beijing farnir að huga að því að endurbyggja fornminjar sem Maó lét eyðileggja systematískt á 6. og 7. áratugnum í borginni forboðnu. Borgarmúrarnir voru taldir þeir stærstu og heillegustu í heiminum fyrir hálfri öld síðan, áður en þeir enduðu sína 500 ára löngu sögu.

Afrísk olía er farin að skipta sköpum (læst grein) fyrir Bandaríkin, sem nú fá 15% af innfluttri olíu frá Afríkuríkjum. Afleiðingin? Ekki gott að segja. Angóla er farið að framleiða yfir 100 þús. tonn á dag af hráolíu, sem er umtalsvert, þó það sé ekkert í samanburði við Flóaríkin. Afrískir stjórnarherrar hafa hingað til ekki verið meðal þeirra bestu í heiminum og kalda stríðið tryggði völd nokkra, "þökk" sé Bandaríkjamönnum. Hvað áhrif olían mun hafa í framtíðinni á ríki allt frá Angóla til Tsjads er óvíst en þau verða ekki endilega jákvæð eða hagrænni þróun í löndunum til góða. Reyndar eru olíukompaníin búin að brenna sig svo illa á mistökum (m.a. í Nígeríu) að þau eru farin að reikna með "samfélagslegum skyldum" í arðsemisútreikningunum. Alþjóðabankinn hefur líka komið að t.d. lagningu olíuleiðslu frá Tsjad og í gegnum Kamerún, þar sem tryggja á að olíugróði landsins fari ekki bara í vopnakaup og inn á svissneska bankareikninga stjórnarherranna.

Nigeria rejected a world court ruling handing the oil-rich Bakassi peninsula region to Cameroon. Last week a leaked report from the IMF suggested that Angola's rulers had personally pocketed as much as $1 billion a year from oil revenues. Activist groups such as Global Witness are increasingly vocal in criticism of oil firms, which pay hidden “signature bonuses” to gain access to west African oil. BP revealed that it had paid Angola's government such a bonus in the late 1990s, and drew a storm of criticism from other oil companies—especially American ones, which may be fearful of falling foul of the Foreign Corrupt Practices Act—and from Angola's rulers.

Meira um blessaða olíuna. Svo virðist sem fleiri en Enron hafi gefið upp vitlaust verð til verðkönnunarfyrirtækja (læst grein) á borð við Platts.

Skv. þessari grein hefur verið hresst upp á tollabandalag milli ríkja í sunnanverðri Afríku.

Eitt það allra merkilegasta í þessu blaði Economist hlýtur að teljast grein Jeffreys Sachs ("by invitation"), sem nefnist Weapons of mass salvation. Þar talar hann fyrir baráttu gegn fátækt og hugri í heiminum. Satt að segja bjóst við ögn skemmtilegri grein frá Sachs en ætla ekki að endursegja hana frekar, því allir geta lesið hana á netinu og er áhugasömum bent á að lesa hana.

Að lokum skal minnst á minningargreinina í þessu tölublaði en hún er til heiðurs Allen Read, mannsins sem eyddi drjúgum hluta ævi sinnar í að kanna uppruna orðsins OK.
Agust skrifaði 04.11.02 03:04

Flokkun: Afríka , Development , Hagfræði , Meðmæli , Stjórnmál