júní 09, 2003

Hæstiréttur Bandaríkjanna

Áhugaverð grein í NYT: Lobbying Starts as Groups Foresee Supreme Court Vacancy

Þrír hæstaréttardómarar í Bandaríkjunum eru komnir á aldur (og það fyrir nokkru síðan). Þessi dómarar teljast til íhaldsmanna og eru menn því mikið að velta fyrir sér hvort að Bush þurfi ekki að skipta þeim út fljótlega, svo íhaldssömu kirkju-konservatívarnir haldi sinni stöðu í réttinum.
Sumir eru jafnvel að láta sig dreyma um að Roe v. Wade verði breytt, þ.e.a.s. að fóstureyðingar verði aftur bannaðar.
Þetta er auðvitað grafalvarlegur hlutur og ekki laust við að manni hrylli við tilhugsuninni við drauma dómstól íhaldsmannanna.
Gagnrýnin virðist hinsvegar fyrst og fremst vera á líberalistana bandarísku, að þeir séu að pólitíksera hæstaréttinn. Er þar vísað m.a. til greinaskrifa Demókrata eftir að hæstiréttur hafði úrskurðað að sigur Bush hefði verið lögmætur, þar sem þeir skoruðu á öldungadeildina að blokka alla þá hæstaréttardómara sem Bush myndi tilnefna sem forseti.

James L. Swanson hjá Cato Institute hefur skrifað um málið: The Coming Battle for the Court

Hvort sem mönnum líkar það betur eða verr, þá er baráttan milli "social conservatives" og þeirra sem virða rétt og valfrelsi fólks í sínum prívatmálum ekki síst háð á þessum vettvangi. Þetta sést m.a. á því að "pro-choice" hópar eru nú þegar farnir að auglýsa - mikilvægi þess að íhaldsmönnum sé ekki leyft að svipta konur réttinum til fóstureyðinga.
En þetta skýrist allt á næstu mánuðum - ætli Bush & Co. komi ekki sínum kristmanni krossmanni fyrir í hæstarétti, því miður.

Þessu tengt: Áfrýjunardómstóll íhaldsmanna (11/03/03)
Agust skrifaði 09.06.03 23:44 | TrackBack

Flokkun: Fóstureyðingar , Lög&réttur , Meðmæli , Stjórnmál
Comments

Hæstiréttur Bandaríkjanna er búinn að breyta sér í útibú frá Þinginu. Pólitík á ekki erindi inn í réttarsalinn. Svona fer ef menn eru með of gamla og úrelta stjórnarskrá. Dómstólanir neyðast til þess að túlka hana út í eitt og leiðir það þá til svona stöðu.

Við höfum hingað til losnað við þetta á Íslandi. Þó að megnið af Hæstaréttardómurum landsins séu ansi bláir, þá hafa þeir hingað til ekki dæmt eftir sínum stjórnmálaskoðunum. Vonandi breytist það ekki.

Strumpakveðjur :)

Strumpurinn skrifaði 10.06.03 03:19

Hefur nú lítið með aldur stjórnarskráarinnar að gera. Meira kannski með hefðir og þjóðfélagið sem um er rætt. Okkar stjórnarskrá er nú ekki gömul en þó væri hægt að túlka hana hægri vinstri ef að við værum alltaf að skora hana á hólm í réttarsölum, við höfum hinsvegar ekki gert mikið af því.

Óli G. Håk skrifaði 10.06.03 07:04

Aldur stjórnarskráa hefur mikið með þetta að gera. Þeim mun eldri sem ákvæðin eru þeim mun óskýrari og óviðeigandi eru þau. Það leiðir alltaf til þess að dómstólar þurfa að túlka stjórnarskránna meira. Sem er slæmt. En auðvitað koma aðrir faktorar inn í þetta.

Strumpurinn skrifaði 10.06.03 12:24

Hingað til hefur John Paul Stevens ekki talist til íhaldsmanna í hæstarétti en er elsti dómarinn, fæddur 1920.

Ármann skrifaði 11.06.03 11:04

Það er rétt, Ármann. Fyrst skrifaði ég reyndar "tveir" og var að meina Rehnquist og O'Connor. Þau þykja bæði íhaldssöm, þó O'Connor hafi verið ögn "óútreiknanlegri" í úrskurðum sínum.

Það er líka fyrst og fremst verið að spá í þau. Var það ekki O'Connor sem á að hafa sagt þegar það leit út fyrir að Al Gore yrði forseti á kosninganóttina 2001, "djö. nú þarf ég að sitja fjögur ár í viðbót"? Þótt ótrúlegt megi virðast er minnst verið að spá í að hinn 83 ára Stevens hætti.

Ágúst skrifaði 11.06.03 17:14

Nei enda verður hann borinn út á líkbörum fremur en að standa upp meðan Repúblíkanar hafa forsetann. Af hverju hann hætti ekki á dögum Clintons er hins vegar fremur óskiljanlegt? En þrjóska og þvermóðska er víst þekkt einkenni bandarískra hæstaréttardómara.

Ármann skrifaði 12.06.03 10:27