Agust Flygenring - semsagt.net

„M.ö.o. að hann færi rök fyrir skoðun sinni skoðunarinnar vegna en hafi ekki skoðun rakanna vegna.“ — Þú heldur semsagt að til sé einhver sem kemst að skoðun með því að fara í gegnum tiltekna rökleiðslu?

Já. Sérstaklega merkustu núlifandi heimspekingar.

Ég er hræddur um að samfélags- og prívataðstæður hafi miklu meira að gera með þeirra niðurstöður en rökstuðningurinn sem þeir færa síðan fyrir.

Er ekki líka dálítið skrýtið að geta viðurkennt kenningarnar abstrakt en um leið og kemur að Kárahnjúkum og hvölum halda menn sínum eigin niðurstöðum sem líklega eru fengnar öðruvísi en með einföldum rökleiðslum?

Já en eigum við þá ekki að segja einfaldlega "mér finnst að það eigi að skjóta þessi kvikindi af því að ég íslenskur karlmaður og finnst umhverfissinnar aumingjar" eða "mér finnast hvalir of krúttleg dýr til að drepa þá" (eða hver okkar skoðun er) í stað þess að fela okkur á bak við voðalega útpæld rök. Ef við segjum að við eigum ekki að gera e-ð (drepa hvali, virkja hálendið, byggja álver) vegna þessara eða hinna raka, þá verðum við að búast við því að sú "rökleiðsla" sé gagnrýnd.

Einnig má segja að "kenningin" sé rétt, þó svo við séum ekki sammála um hvernig hún fúnkerar í praksís. Sér í lagi þegar við erum að tala um nytjahyggju sem byggir jú á því að vega og meta útkomuna. Þannig get ég fengið aðra niðurstöðu en annar nytjahyggjumaður í border málum þó svo við séum sammála um "kenninguna".

Þannig er ég sammála Singer um rök hans gegn því t.d. að drepa margar prímatategundir og ef það lægi ljóst fyrir að hrefnur væru mjög skarpar skepnur (þá komum við aftur að "skilgreiningarvanda").

Aftur er ég sammála honum um rök gegn því að "spilla" náttúrunni en á móti kemur að við verðum alltaf að gera það upp að vissu marki.

Varðandi Kárahnjúka þá er spurningin þar í fyrsta lagi hver sé ávinningurinn og í öðru lagi hvert tapið er. Ég sé fjölmarga kosti við að bæði nota ál frekar en margt annað og líka að reisa framleiðslu hér á landi. Ég sé ekkert rangt við að framleiða ál og skapa þar með hagnað sem eflir samfélagið* og hér er í boði hugsanlega betri kostur við orkuframleiðslu.

* þá er ég að tala um heildarmyndina, aukin notkun áls er betri í mörgum tilfellum en önnur efni og getur verið kostnaðarsparandi sem þýðir meiri hagnaður sem þýðir að fjármagninu fer aftur í aðra hluti en t.d. dýrar glerflöskur (áldósir í staðinn) eða verða að öðrum fjárfestingum (sparnaður vegna léttari tækja og orkisparneytnari).

Hvernig hann fær út að ávinningurinn sé svo miklu meiri að gera sem minnst og hvernig hann gefur sér að hvalir séu einfaldlega hugsanlega of skynsamir, þarna finnst mér hann fara fram úr sjálfum sér. Hvernig skoðanir hans á því að náttúran eigi að vera sem minnst spillt virðast vega meira heldur en allur annar ávinningur finnst mér vera hálfgerður hroki. (Þykist ég hafa efni á að tala um hroka annarra?)

Ég ætla að víkja nánar að þessu þegar ég stend við að skrifa nánar um fyrirlesturinn (þ.e.a.s. mína upplifun af honum), sem verður ekki fyrr en e.h. á morgun úr þessu.

p.s. Singer hefur sjálfur verið gagnrýndur fyrir að gera of miklar kröfur til rökvísi fólks. Og já, ég leyfi mér að gera heldur meiri kröfur til rökvísi hans en annarra.

Auðvitað á að gera kröfur til rökvísi manna en þær á að gera burtséð frá því hvort kom á undan sannfæringin eða rökfærslan enda held ég að það sé erfitt að gera þá aðgreiningu.

Ég geri ráð fyrir að Singer sé ekki í sjálfu sér á móti því að framleiða ál svo fremi sem það hafi ekki í för með sér stórkostleg óafturkræf náttúruspjöll. Vandinn við að eiga rökræður við um málið er hins vegar að menn viðurkenna ekki forsendur hver annar og á endanum er alltaf verið að bera saman ósambærilega hluti (hugsanlegan hagvöxt á Austurlandi og náttúru Íslands). Sem sýnir auðvitað takmörk raunvísindalegrar nálgunar í deiluefnum af þessu tagi.

Að drepa ekki hvali vegna þess að við þurfum þess ekki þykja mér léleg rök. Við drepum svo ótalmargt án þess beinlínis að þurfa þess. Ég er viss um að Singer elskar piparsteik og rauðvín. ;-)

Annars finnst mér dæmigert að menn skuli hafa háleitar hugmyndir um sjávarspendýr, það er örugglega vegna þess að við þurfum að halda í okkur andanum í vatni til þess að deyja ekki. Við vitum svo fjarskalega lítið um hafið, rétt eins og geiminn.