Agust Flygenring - semsagt.net

Stjórnmálasambönd Tævans

Tævan, eða Lýðveldið Kína, einsog ríkisstjórn landsins kýs að kalla það, hefur diplómatísk samskipti við 25 lönd. Flest þeirra eru smáríki, líkt og listinn hér að neðan sýnir. 1971 var Alþýðulýðveldið viðurkennt af SÞ sem hið rétta Kína og missti Tævan þar með sæti sitt hjá SÞ. Átta árum síðar tók Carter stjórnin upp samband við Beijing og þar með var Taipei ekki lengur hið viðurkennda Kína í Washington. Í kjölfarið setti Bandaríkjaþing lög (Taiwan Relations Act) sem tryggðu áfram diplómatískt og hernaðarlegt mikilvægi eyjunnar fyrir Bandaríkin.

Nýlega greindi Economist frá því hvernig Beijing stjórnin hefur reynt að grafa undan þeim fáu stjórnmálasamböndum sem Tævan á ennþá við ríki heimsins. Nú síðast var það Dómíníska lýðveldið.

The stakes are high, and competition fierce. Elsewhere in the world, Macedonia, Nauru and Liberia have recently gone over to Beijing. In the Caribbean, the Bahamas (which has a big Hong Kong-owned container port), and St Lucia (which had a new government) defected in 1997. Kiribati, in the Pacific, plumped for Taiwan last year.

Löndin sem viðurkenna Taipei sem Kína eru (í stafrófsröð):
Belize (íb. 273 þús.)
Búrkína Fasó (íb. 13,6 milljónir)
El Salvador (íb. 6,6 milljónir)
Gambía (íb. 1,5 milljónir)
Grenada (íb. 89 þús.)
Gvatemala (íb. 14,6 milljónir)
Haítí (íb. 7,7 milljónir)
Hondúras (íb. 6,8 milljónir)
Kiribati (íb. 101 þús.)
Kosta Ríka (íb. 4 milljónir)
Malaví (íb. 11,9 milljónir)
Marshall eyjar (íb. 57.738)
Níkaragúa (íb. 5,4 milljónir)
Palau (íb. 20.016)
Panama (íb. 3 milljónir)
Paragvæ (íb. 6,2 milljónir)
Sao Tome og Principe (íb. 182 þús.)
Senegal (íb. 10,9 milljónir)
Solomon eyjar (íb. 524 þús.)
St. Kitts (Kristófer) og Navis (íb. 38.836)
St. Vincent og Grenadine eyjar (íb. 117 þús.)
Svasíland (íb. 1,2 milljónir)
Tsjad (íb. 9,5 milljónir)
Túvalú (íb. 11.468)
Vatíkanið (íb. 921)

(Sjá ríkin á heimkorti)

Nær öll eyríkin á listanum fengu sjálfstæði 1979 eða síðar.

Það merkilegasta er hinsvegar að Taipei stjórnin heldur úti sendiráði í öllum ríkjunum sem hafa stjórnmálasamband við Tævan. Ekki það að tævenskar "viðskipta- og menningarskrifstofur" eru í flestum löndum sem hafa samskipti við Tævan, þó þau hafi ekki stjórnmálasamband við eyjuna. Enda eru starfsmenn utanríkisþjónustunnar tævönsku 743 árið 2001.

M.a.s. í Hong Kong og Macau eru Tævan með skrifstofur, "Chung Hwa Travel Service" í Hong Kong og "Taipei Economic and Cultural Center" í Macau.

Tævan er aðila að aðeins átta viðurkenndum alþjóðastofnunum: Alþjóða olympíunefndin (keppir undir merkjum Taipei), Alþjóðaverslunarráðið, Alþjóðaviðskiptastofnuninni (WTO), APEC (bæði Kína og Taipei eru aðilar að samtökunum), Efnahagsþróunarbanki Mið-Ameríku (já, ekki skrítið að þeir hafi stjórnmálasamband við öll ríki milli Mexíkós og Venesúela), ICFTU, WCL og Þróunarbanka Asíu.

Í Taipei er ekki eitt einasta sendiráð en fjöldinn allur af ríkjum hafa fyrirsvar þar í einhvers konar "efnahags- og menningarmiðstöðvum". Það er svosem ekki svo skrítið þegar maður lítur á hvaða lönd gætu opnað sendiráð á eyjunni. Flest eru fátæk, jafnvel bláfátæk.
Agust skrifaði 18.09.04 20:38

Flokkun: Stjórnmál