Prufublogg MovableType

Glæpur og refsing

Ég var að fá fjöldapóst í dag, þar sem fólk er kvatt til að skrifa undir bænaskjal til breskra yfirvalda, til að reyna að koma í veg fyrir að morðingjum James Bulger verði sleppt.
Bréfið hljóðar svona:

Do you remember February 1993 when a young 3 year old was taken from a shopping mall in Liverpool by two 10-year-old boys. Jamie Bulger walked away from his mother for only a second and Jon Venables took his hand and led him out of the mall with his friend Robert Thompson. They took Jamie on a walk for over 2 and a half miles, along the way stopping every now and again to torture the poor little boy who was crying constantly for his mommy. Finally they stopped at a railway track where they brutally kicked him, threw stones at him, rubbed paint in his eyes and pushed batteries up his anus. It was actually worse than this... What these two boys did was so horrendous that Jamie's mother was forbidden to identify his body.
They then left his beaten small body on the tracks so a train could run him over to hide the mess they had created. These two boys, even being boys, understood what they did was wrong, hence trying to make it look like an accident. This week Lady Justice Butler-Sloss has awarded the two boys anonymity for the rest of their lives when they leave custody with new identities. We cannot let this happen. They will also leave early this year only serving just over half of their sentence. One paper even stated that Robert may go on to University. They are getting away with their crime. They disgustingly and violently took Jamie's life away - in return they get a new life. Please read it carefully... then add your name at the end... and send it to everyone you can! Please add your name and location to the list and send it to friends and family. Please copy this e-mail (highlight text, right click, copy and paste into a new email) instead of forwarding so we do not get arrows at the beginning of the sentences. If you are the 220th person to sign, please forward this e-mail to cust.ser.cs@gtnet.gov.uk and attention it to Lady Justice Butler-Sloss. Then start the list over again and send to your friends and family.
The Love-Bug virus took less that 72 hours to reach the world. I hope this one does as well. We need to protect our family and friends from creatures like Robert and Jon. One day they may be living next to you and your small children, without your knowledge. If Robert and Jon could be so evil at 10 years old, imagine what they could do as adults!

Ég hreinlega fann mig knúinn til að svara þessu og sendi því þessa hugleiðingu sem "reply to all".

Sæl og fyrirgefið fjöldapóstinn, ég bara varð að fá að kommenta á þetta bréf.

Mál James litla Bulger er eitt af hinum eftirminnilegustu sem ég man eftir og í sjálfu sér með þeim ógeðfelldari sem maður hefur nokkurn tímann heyrt um. Ekki aðeins vegna þess hve hrottalegt, miskunnarlaust og ómannlegt morðið var, heldur vegna þess að morðingjarnir voru tveir 10 ára strákar.

Lýsingin á morðinu lætur mann ekki ósnortinn. Þvílíkur viðbjóður og maður skilur hreinlega ekki hvernig þetta getur gerst.

Í Bretlandi hefur verið umræða um nýtt lagafrumvart Blunkett, innanríkisráðherra, sem hefur m.a. í för með sér að morð á börnum "involving sexual or sadistic conduct" þýðir automatískt lífstíðarfangelsi.

(Sjá t.d. http://www.dailytelegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2003/05/07/nlife107.xml&sSheet=/news/2003/05/07/ ixhome.html og http://news.independent.co.uk/uk/legal/story.jsp?story=404158)

Nú er hægt að færa góð rök gegn lífstíðarfangelsi sem slíku, nema þá e.t.v. í algjörum undantekningartilfellum. Það er einnig automatíkin við þessa lífstíðardóma sem fer fyrir brjóstið á líberalistum.

En einsog þetta "keðjubréf" ber vott um, þá er þrýstingur á stjórnvöld töluverður. Fólk vill "réttlæti" en spurningin er hinsvegar hvort það sé "réttlæti" í því fólgið að loka 10 ára börn inni til eilífðar? Hver er þá tilgangurinn með réttarkerfinu? Er það endurhæfing/betrun, að loka hættulegt fólk inni, hefnd eða hvað? Ef við gerum ekki ráð fyrir að fólk geti mögulega bætt sig (sem lífstíðardómur hlýtur að ganga út frá, annars væri hann væntanlega ekki til lífstíðar), hvað erum við þá að segja um fangelsiskerfið? Sumum er ekki treystandi að vera á meðal fólks, psychopathar sem eru stórhættulegir. Við lokum þá ekki í fangelsun heldur vistum þá á þar til gerðum stofnunum. Hvers vegna? Vegna þess að við verðum að virða líf þessara einstaklinga, af virðingu við okkur sjálf. Af nákvæmlega sömu ástæðu og við (vonandi öll) viljum ekki pyntingar og aftökur á glæpamönnum.

Ég ætla ekki að hafa þetta lengra, í von um að eitthvert ykkar nenni þá kannski að lesa þetta. Ég bið ykkur samt að hugleiða þetta aðeins, nú þegar þið hafið lesið "keðjubréfið", sem var nú ástæðan fyrir þessari hugleiðingu minni. Það er afskaplega auðvelt að rísa upp á afturlappirnar og heimta hörku og hefndir þegar alvarlegir, hrottafengnir glæpir eru annars vegar. Við megum hinsvegar ekki gleyma okkur í hefndarþorstanum og hugleiða á hvaða forsendum við viljum byggja okkar samfélag. Harðari refsingar skila litlu sem engu og hafa í sumum tilfellum þveröfug áhrif. Auðvitað viljum við að einstaklingur sem brýtur af sér þurfi að taka afleiðingum gjörða sinna. Aftur á móti spyr ég mig hvort það að loka 10 ára drengi inni til æviloka sé refsing sem við getum skrifað undir (og það í orðsins fyllstu merkingu í þetta skiptið). Ef við trúum ekki á betrun og "annan séns", hvað erum við þá í raun að segja? Hvers vegna erum við þá yfirhöfuð að hafa fyrir því að halda úti öllum þessum fangelsum? Hvers vegna skjótum ekki bara þessar "skepnur", einfalt og ódýrt, eitt skot í hnakkann, bang - búið. Kínverjar hafa valið þá "lausn". Við vitum líka á hvaða leveli mannréttindi eru í Kína.

Með kveðju,
Ágúst Flygenring

Þar fyrir utan er hægt að færa ýmis "praktísk" rök gegn þessu bréfi. Drengirnir, sem eru um tvítugt í dag, eru að sjálfsögðu betur settir sem einstaklingar úti í þjóðfélaginu heldur en lokaðir inni það sem eftir er. Það er ekki einsog það sé verið að hleypa þeim út til að endurtaka leikinn, þvert á móti ættu þeir að vera undir meira eftirliti en annað fólk. Þeir fá ný nöfn, því öðruvísi gætu þeir ekki fengið að lifa "eðlilegu" lífi. Réttir aðilar vita aftur á móti hverjir þeir eru.
Fyrir mér er það glæpur að loka fólk inni til eilífðar, sé ekki um að ræða einstaklinga sem hafa verið úrskurðaðir geðsjúkir, ekki ábyrgir gjörða sinna, og slíka einstaklinga á að vista á þar til gerðum stofnunum en ekki í fangelsum.
Athugasemdir

Leiðrétting: Jón Hákon hinn sálfræðimenntaði var að benda mér á að notkun mín á psychopathy væri röng. Réttara væri, m.v. það sem ég var að meina, að tala um geðklofa. Þessu er hér með komið á framfæri, ég breytti aftur á móti ekki textanum, þar sem þetta er tekið beint upp úr e-mail sem ég sendi.

Viðbót: Glöggur lesandi benti mér á þessa síðu, þar sem upplýsingar eru um málið. Þar kemur fram að drengjunum var sleppt í júní 2001. Ég var þess reyndar fullviss um að það hefði verið fyrir tæpu ári en þá var einhver umræða um þetta líka í gangi. Ætli þetta mál sé ekki einsog Guðmundar- og Geirfinnsmálin í tengslum við endurupptökur mála á Íslandi, Bulger-morðið mun fylgja bresku þjóðinni næstu áratugi og alltaf verða rifjað upp þegar umræðan kemur að refsingu ungra glæpamanna/morðingja.

Ultra-kaþólikkinn Mel Gibson

Alveg hreint mögnuð grein í New York Times Magazine, Is the Pope Catholic...Enough?, sem fjallar m.a. um kirkju sem Mel Gibson er að reisa, pabba hans og hans skoðanir og kvikmynd á aramönsku og latínu sem Mel Gibson er að gera fyrir eigin kostnað um síðustu stundirnar í ævi Jesús Krists.
Pabbinn m.a. dregur helförina í efa, hann segir að seinna kirkjuþing Vatíkansins '62-'65 hafi verið samsæri Gyðinga og frímúrara. Allir páfar eftir Jóhannes XXIII. (að honum meðtöldum) o.s.frv. o.s.frv.
Þeir feðgar teljast til svokallaðra "traditionalists", sem hafna öllum breytingum Vatíkansins seinni hluta 20. aldar sem allsherjar samsæmi. Þeir messa á latínu og konum er skylt að bera höfuðklúta við messur (ekki er tekið fram hvort þær fái að sitja með körlum í kirkjunni einsog var á miðöldum), svo eitthvað sem nefnt.
Pabbi Gibson gefur út ársfjórðungslegt rit, "The War is Now!", svona ásamt því að vera virkur í baráttunni við "hið illa" á margan annan hátt, þótt hann sé kominn á 85. aldursár. Hann kallar páfann m.a. "Garrulous Karolus, the Koran Kisser" í blaðinu sínu, enda skrifaði hann heila bók með titlinum "Is the Pope Chatholic?".
Alveg stórmerkilegt að lesa þetta, ekki vissi ég að Mad Max væri öfga-kaþólikki!

Bandaríski herinn grunnur að trúarbrögðum: Jon Frum Cargo Cult

Alltaf lærir maður eitthvað nýtt. Á Kyrrahafseyjalýðveldinu Vanuatu, nánar tiltekið á eyjunni Tanna tilheyrir nokkur hópur fólk svokölluðum Jon/John Frum Cargo Cult(hluti af 15% íbúanna sem tilheyra "óhefðbundnum trúarbrögðum" en á eyjunni búa 200 þús. manns) [1].
Cargo Cult er hugtak innan mannfræðinnar sem er skilgreint eitthvað á þessa leið:

Cargo cults are usually revivalist, and in some cases messianic and millenarian, movements found among certain peoples indigenous to Oceania. The word cargo refers to foreign goods possessed by Europeans; cult adherents believe that such goods belong to themselves and that, with the help of ancestral spirits, the goods can be returned to them through magico-religious means. Some cult prophets promise that the arrival of cargo will herald a period of prosperity and well-being. [2]

Upphaf Jon Frum safnaðarins er rakið til þess þegar um 300 þús. bandarískir hermenn höfðu aðsetur á Vanuatu og er hann ekki eins dæmi (en þó líklegast frægasti cargo költinn) [3]. Mannfræðingar, sem annars eru ekki að öllu leyti sammála um söfnuðinn, telja að hann megi að stórum hluta rekja til trúboðastarfs evrópskra trúboða á seinni hluta 19. aldar. Flestir eyjaskeggjar kristnuðust þá en héldu í fornar hefðir og margskonar hjátrú, t.d. að karlar klæðast sínum skrautlegu typpahólkum [4]. Sumir mannfræðingar segja í dag að Jon Frum söfnuðurinn sé of flókinn og með of djúpar rætur í menningu eyjarinnar til að teljast til cargo költa [5].
Haldið er upp á dag Jon Frum þann 15. febrúar ár hvert og fagna þá fylgismenn safnaðarins með merki Rauða krossins, sem rekja má til sjúkrakassa sem dreift var um eyjurnar á seinna stríði. Þá ganga líka um 100 fylgismenn með "riffla" á öxl sem þeir gera úr bambus á eftir tveimur öldungum sem eru klæddir í bandaríska liðþjálfabúninga. Þessir "hermenn" eru andleg hersveit innan US Army að eigin sögn. [6].
Frá sjötta áratugnum hefur bandaríski fáninn blaktað við hún í Súlfúr-flóa, til að gefa til kynna að þarna væri söfnuður Jon Frum. Myndin hér til hliðar er frá Súlfúr-flóa og er tekin af Stan Combs.

Heimildir: 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6

Þess má geta að skammt frá Súlfúr-flóa er þorpið Yaohnanen. Þar er söfnuður Phillips prins. Menn þar á bæ trúa því að Fillipus muni snúa eftir til þeirra og drottna yfir þeim, en prinsinn kom í heimsókn til eyjanna 1974. Það er aftur á móti önnur saga og verður ekki sögð hér.

Heimspeki Peters Singer

Að sjálfsögðu leið ekki á löngu að ég var búinn að lesa greinina Unspeakable Conversations. Þrátt fyrir að hafa lofað sjálfum mér að forgangsraða rétt, svona er þetta.
Þessi grein er mjög áhugaverð og vekur upp mjög athyglisverðar spurningar. Allt frá universal spurningunni hvort fólk sem maður allt að því fyrirlítur fyrir skoðanir sínar eigi að vera "þaggað niður" og sniðgengið í umræðu eða skorað á hólm í opinni umræðu og rökræðu yfir í spurninguna sem Peter Singer hefur sett fram og annaðhvort setur fólk í vanda að svara eða vekur með því hroll.
Fyrir mig sem er of afstæðuhygginn til að geta leyft mér þann munað að neita fólki sem hefur "rangar" skoðanir að tjá sig er það athyglisvert hvernig afstaða Harrietar Johnson, sem greinina skrifar, breytist til að rökræða við prófessor Singer.
Harriet McBryde Johnson er mannréttindalögfræðingur sem sérhæfir sig í málefnum fatlaðra. Hún hefur verið bundin við hjólastól mest allt sitt líf og er haldin ólæknandi vöðvarýrnunarsjúkdómi. Hún er tengd samtökunum Not Dead Yet sem eru samtök fatlaðra (hreyfihamlaðra) sem berjast gegn lögleiðingu líknardrápa auk þess sem samtökin stóða m.a. að mótmælum í Princeton háskóla þegar Peter Singer var skipaður þar prófessor.
Peter Singer er prófessor í Princeton sem heldur því fram að samfélagið eigi að leyfa foreldrum að eyða nýfæddum börnum sínum sem eiga enga möguleika á mannsæmandi lífi (en er líka frægur fyrir bók sína Animal Liberation).

Fyrir mig sem aðdáanda skrifa Johns Stuarts Mill og hófsams nytjastefnumanns setja kenningar prófessors Singer mig í bobba. Ekki það að ég get strax sett frá 120 rök fyrir því að þessi kenning hans sé beinlínis röng, þá get ég líka séð nokkra mjög athyglisverða punkta í henni. Þrátt fyrir að kenningin sé röng að mínu viti, þá varpar hún upp fjölmörgum spurningum, einsog velígrundaðar kenningar gera gjarnan þó þær gangi ekki upp. Mörgum spurningum sem ég lendi í vandræðum með að svara að fullu, öðruvísi en að vera í mótsögn við sjálfan mig í öðrum fullyrðingum og skoðunum.

Ef fólk hefur áhuga á heimspeki og ekki síst áhuga á umræðunni um frjálsar fóstureyðingar, þá er þessi grein mjög áhugaverð.